--->


"Veranderen kunnen we niets,
tenzij wij het accepteren.
Het te veroordelen bevrijdt niet,
het onderdrukt."

Carl Jung, psychiater




INZICHT door MINDFULNESS

Inzicht kun je niet afdwingen, dat valt je toe of komt ineens in je op. Je kunt wel zo goed mogelijk onderstaande voorwaarden in je innerlijk scheppen om tot inzicht te komen.

Door je te verwonderen en een nieuwe kijk op je leven te krijgen. Aan de hand van nieuwe & verrassende kunst bekijken legt Prof. Zajonc dit fenomeen uit: stel je loopt in een museum en je hoort een brommende mannenstem die je aandacht vraagt, ineens zie je dat het een kunstwerk is waarbij een houten stok, gedreven door een mechaniek, regelmatig op de grond tikt en een zware mannenstem herhaaldelijk hardop dezelfde, onbegrijpelijke tekst uitspreekt. Je blijft staan, wat zie je hier? Je loopt verder en je denkt 'leuk'. Er is niets in je veranderd, er is geen fris nieuw inzicht ontstaan. Wil je het kunstwerk echt zien, wil je het proberen te begrijpen, dan blijf je staan, dan heb je tijd, concentratie en aandacht nodig. Door je op het kunstwerk te richten, kom je er mee in verbinding, met je hoofd én met je hart. Hoe langer je het voorwerp bekijkt, hoe meer details je ziet. Het is of je met dit aandachtig kijken een 'nieuw' oog ontwikkelt. Op deze manier train je je innerlijke verbeeldingskracht. Dit helpt je scherper waarnemen. We moeten leren begrijpen wat we zien. Nieuwe, onverwachte ervaringen helpen je om open te staan voor nieuwe gedachten en begrip. Onze gedachten lopen volgens vaste, uitgesleten patronen en zijn helemaal niet zo vrij. Je gedachten de vrije loop laten is dan ook niet zo gemakkelijk als het lijkt! Je hiervan bewust worden kan inzicht brengen: je leert anders naar de dingen kijken, verder kijken. Om nieuwe inzichten op te doen moet je innerlijk ruimte maken. En dat vraagt regelmatig oefenen. Mediteren is hier de ideale oefening voor, het is een vorm van gedachtentraining die je 'HET NU' bewuster leert te ervaren. Mediteren is een manier om de stilte in jezelf op te zoeken. Begin eerst met alleen leren zijn, met jezelf en je gedachten. Maak contact met je innerlijk door je aandacht te richten op je ademhaling. Als we ergens rustig gaan zitten, gaat onze geest van hot naar her en zo ook onze emoties. Ter voorbereiding van meditatie oefen je om je minder door gedachten of emoties te laten meeslepen en overspoelen: een innerlijke schoonmaakbeurt als het ware. Het is niet de bedoeling dat je de gedachten stopt of verandert, maar dat je je er niet meer mee vereenzelvigt en niet in elke gedachte gelooft: gedachten zijn maar gedachten! En het gaat er niet om je gevoel te onderdrukken, maar om er minder door overmand te worden. Je observeert zonder oordeel je eigen ervaringen & gedachten. En zo, zelfs als we pas beginnen met meditatie, kunnen starten met het kweken om mindful te zijn; ons bewust te zijn van de ervaring in het nu en die te accepteren: Kijk of je met een milde nieuwsgierigheid kunt opmerken wat er is, laat alles er zijn, wat de gedachten ook zijn. Laat het gevoel toe en blijf in contact met je lichaam, voel en erken het gevoel. Met mindfulness leer je met openheid en acceptatie aandacht te hebben voor wat er in jou speelt. Sensaties, gevoelens, gedachten, komen en gaan. Je ontwikkelt een manier om hier op een vriendelijke en geďnteresseerde manier naar te kijken. Onaangename gevoelens en gedachten zijn in de mens niet zo welkom. Mindfulness helpt je deze weerstand weg te nemen om ook met onaangename gevoelens te leven. Mindfulness, oftewel milde open aandacht, is het basisprincipe van boeddhistische psychologie. Uitgangspunt van deze leer is dat de mens geboren wordt met een geheel open bewustzijn. In de loop van het leven gaan we die openheid afschermen en ontwikkelen we afweermechanismen om te overleven. Door je bewust te worden en leren los te laten van deze automatismen & oordelen, is het mogelijk innerlijke kalmte en rust te bereiken. Mindfulness beoogt je weer meer in contact te brengen met je oorspronkelijke openheid, die je essentie zou kunnen noemen.


Verwondering

Van verwachten naar verwonderen!

Het gaat niet om of we aandacht schenken, maar hoe we aandacht schenken aan wat er in het heden gebeurt.

Nieuwsgierigheid inspireert tot aandacht. Ieder van ons ervaart elke dag wel momenten van belangstelling, die je kunt negeren of nader kunt onderzoeken. Steeds gaat het erom dat je je open en ontvankelijk opstelt voor nieuwe ervaringen. Boeddhistische geleerden hebben het over nieuwsgierigheid als ze spreken over 'de beginnersgeest', oftewel dingen zien met een frisse, open blik, alsof het de eerste keer is. Net als een kind dat voor het eerst een schildpad ziet die in en uit het water kruipt en weg peddelt met zijn korte pootjes, moeten we even ontvankelijk en verwonderd belangstelling tonen voor onze innerlijke en uiterlijke werelden: dát is Mindfulness. Je gaat je afvragen, weet ik werkelijk wat mijn eigen mind is? Is 'het' wat ik nu doe? Is 'het' wat ik nu denk? De onschuld van dit onderzoek: - jezelf gewoon vragen wat je bent - is de beginnersgeest. Het is de open geest, de houding die zowel twijfel als mogelijkheid bevat, het is nodig in alle aspecten van het leven. 'De geest van een beginner' kan je door een open milde nieuwsgierigheid in het NU brengen. Dit laat toe het NU-moment dieper te beleven en te waarderen.

Verwondering levert de kalme energie, waardoor mindfulness zich kan ontvouwen en je leert om onbevangen in het leven te staan. Soms zorgt alleen de verwondering al voor wijsheid omdat de verwondering voor een hele pure waarneming zorgt.

'Luister nooit, echt nooit, naar iemand die wil dat je ophoudt met jezelf vragen te stellen. Je moet je hart volgen.

Altijd vragen stellen en nooit genoegen nemen met nietszeggende antwoorden'.

Filosofe Anne Finch


Vrijheid

Het trainen van de aandacht heeft veel te maken met de vrijheid, het is vooral een bevrijdende beoefening. Het is een manier van zijn die ons het eigen leven teruggeeft, het eigen geluk, hier op deze plek, nu op dit moment, en het weten te ontrukken aan de klauwen van niet-gewaarzijn en veroordelen. Gewoonten en automatismen die lijden tot het verlies van onze vrijheden. Het is wel nodig dat we in staat zijn te kijken en werkelijk te zien.

Bij het ontbreken van toezicht bepaalt het denken ons hele leven, zonder dat we het weten. ls er toezicht wordt gehouden met aandachtig gewaarzijn, hebben we gelegenheid om niet alleen onszelf beter te kennen en te zien wat onze denkende geest bezighoudt, maar ook onze gedachten anders te hanteren, met meer vrijheid, zodat ze niet langer bepalend zijn voor ons leven.

Ook talloze filosofen hebben zich de afgelopen 2500 jaar gebogen over vraagstukken als vrije wil. De filosoof Arthur Schopenhauer voert onderstaand heftig betoog aan.

Terwijl wij denken 'ik kan doen wat ik wil', gedraagt onze wil zich als een goed geoliede weerhaan die meewaait met elke wind. Tijdens de innerlijke strijd van de motieven in onze geest richt hij zich afwisselend naar elk motief dat opkomt. Bij elk van die motieven denkt hij dat hij het kan willen, dat hij zich naar die windrichting kan fixeren en kan besluiten de handeling te willen waartoe het betreffende motief hem aanzet. Schopenhauer ziet het als een pure illusie en noemt het hypothetisch. Het gaat vergezeld van de clausule: als ik niet liever dat andere zou willen. Daarmee wordt het 'kunnen willen' opgeheven. 'Al met al heeft ons vermogen niets anders te bieden dan het heel vaak pijnlijke conflict der motieven, onder voorzitterschap van de besluiteloosheid en met als strijdtoneel het hele gemoed en bewustzijn van de mens. Totdat ten slotte het duidelijk sterkste motief het ander uit het veld slaat en de wil bepaalt. Die afloop van het conflict heet besluit en is als resultaat van de strijd volstrekt noodzakelijk'.

De filosoof Kant beredeneert hierop het volgende: 'de persoon oordeelt dat hij iets kan, omdat hij zich ervan bewust is dat hij het behoort te doen, en leert de vrijheid in zichzelf kennen, die hem zonder de morele wet onbekend gebleven zou zijn'.

Vanuit de kant van mindfulness gezien, is het nu de kunst op zoek te gaan naar juist die vrijheid in jezelf, deze te leren kennen en uiteindelijk te ontdekken en ervaren dat je in het nu een vrije keuze hebt!

Ik kan doen wat ik wil: ik kŕn, wanneer ik dat wil, alles wat ik bezit aan de armen geven, en er zelf een worden - wanneer ik dat wil! Maar ik ben niet in staat om dat te willen, omdat de tegengestelde motieven veel te veel macht over mij hebben: ze weerhouden mij ervan. Wanneer ik daarentegen een ander karakter zou hebben, en wel in die zin, dat ik een heilige zou zijn, dan zou ik het wel kunnen willen. Maar dan zou ik er ook niet omheen kunnen om het te willen, dan zou ik het dus ook moeten doen.

Arthur Schopenhauer


Meditatie

Het gaat er bij meditatie niet om dat je probeert ergens anders te komen. Het gaat erom dat je jezelf toestaat juist daar te zijn waar je bent, en te zijn zoals je bent, terwijl de Ander ook gewoon mag zijn zoals hij/zij op dat moment is. Meditatie is geen techniek, maar een staat van zijn.

Meditatie is een vorm van gedachtentraining die je 'HET NU' bewuster leert te ervaren.

In deze intensieve mini-retraites leer je mindfulness & meditatie te beoefenen. Intensieve retraites zijn een krachtige manier om het mediteren te ondersteunen, en inzicht te krijgen in het functioneren van de geest.

Sally Kempton, een van de beste meditatieleraren van de wereld, verwerpt het hebben van doelen bij meditatie. Ze ziet mediteren niet als een middel tot verlichting of verlossing, maar vooral als een avontuur.

De waarde van meditatie schuilt in het zelf ervaren. De basis van alle meditatie blijft altijd concentratie en aandacht. Het tot rust brengen van het lichaam en het leegmaken van de geest is het belangrijkste, maar voor velen ook het moeilijkste aspect van mediteren. De metafoor van de vijver beschrijft het mooi:

Als je je laat meeslepen door gedachten en emoties, is het alsof je steentjes gooit in een heldere, diepe vijver. Daardoor ontstaan golfjes die het wateroppervlak onrustig maken. Het is bijna onmogelijk om de bodem nog te kunnen zien. Als je leert mediteren, is het alsof die golfjes tot rust beginnen te komen, waardoor er meer helderheid ontstaat. Je brengt jezelf weer in contact met dat diepe gevoel van wéten wat je te doen staat.


Stilte

Gun jezelf de weldaad van stilte. Stilte in achtnemen is 'n moment van louter zijn! Innerlijke stilte vinden. In de stilte kom je jezelf helemaal tegen.

In vrijwel alle mystieke tradities is stilte belangrijk. Yoga, de duizenden jaren oude spirituele ontwikkelingsweg van het hindoeďsme, is een manier om met lichaamsoefeningen en ademhalingstechnieken stilte in de geest te brengen. Ook in het boeddhisme is stilte een van de pijlers van de religieuze praktijk. In het zenboeddhisme is stilte de weg en het doel van alle meditatie is erop gericht om de denkende geest tot bedaren te brengen. Zelfs het kleinste moment van stilte is een manier om in het heden te komen en tevens een manier om verder te gaan.

'Stilte in je hoofd is een bron van geluk'. 'Stilte in je geest vergroot het vermogen om te genieten'. 'Stil zijn vergroot je capaciteiten, de capaciteit om te functioneren en waar te nemen. Als je geest stil is, werken je ogen beter, je begrijpt dingen beter. Stilte vergroot je waarnemingsvermogen. Je luistert beter, en je kunt jezelf ook beter uitdrukken'.

Sri Sri Ravi Shankar


Erkenning

Door te erkennen hoe het is, wordt alles anders!!

Soms wordt er gevraagd een ogenblik stilte in acht te nemen. Heel toepasselijk, want het is een moment van louter zijn. Het verwijst ook naar iets diep in onszelf waar we dat heel even aan raken, om ons dan schielijk terug te trekken. Misschien wel omdat het zo ongemakkelijk en onwennig aanvoelt. Het is een moment van Erkenning. Door het erkennen zijn we beter in staat onze last te dragen en bovendien tonen we dat we groter zijn dan die last, dat we in staat zijn die te omvatten en te eerbiedigen, en dat we die last en onszelf in een context kunnen plaatsen, er overheen kunnen groeien zonder het ooit te vergeten.

We ondernemen niets om na te jagen of te onderdrukken. Wat er opwelt wordt enkel gezien en gekend, zo nodig erkend, en daardoor 'aangeraakt' door het gewaarzijn op zich, door het ogenblikkelijk registreren ervan als een gedachte. Benoem de gedachten, ze zijn veel minder waar dan we denken!

En in die aanraking, in dat kennen, in dat zonder oordeel zien, zal de gedachte als een zeepbel die je met je vinger aanraakt, ogenblikkelijk uiteenspatten, verdwijnen en verdampen. En dat is alles!!! In navolging van de Tibetanen zou men kunnen zeggen dat elke willekeurige gedachte zichzelf bevrijdt in dat moment van erkenning.

Simply allow it all to unfold.

'Veranderen kunnen we niets, tenzij we het accepteren. Het te veroordelen bevrijdt niet, het onderdrukt.'

Carl Jung, psychiater


Boeddhisme

Het begrip Mindfulness komt oorspronkelijk uit de boeddhistische traditie en heeft de betekenis van doelbewust gewaar zijn van de ervaring van moment tot moment zonder oordeel. Door aandacht en aanwezigheid word je je bewust van de volheid van elk moment. De boeddhistische onderzoeker Nyanaponika Thera beschrijft mindfulness als 'zuivere aandacht', die de onfeilbare sleutel is voor het kennen van de geest, het perfecte gereedschap voor de vorming van de geest en de verheven manifestatie van de bereikte vrijheid van de geest! Het bestaat uit 2 componenten; Ten 1e is het een vaardigheid van de geest, namelijk het leren richten van de aandacht. Ten 2e verwijst het ook naar de kwaliteit van deze aandacht.

Het gaat niet om of we aandacht schenken, maar hoe we aandacht schenken aan wat er in het heden gebeurt.

Eerlijk naar jezelf kijken.

Boeddha